Kategorie
prawnik OZE

System taryf gwarantowanych (FIT)

14 lipca 2018 r. weszły w życie przepisy ustawy z 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1276). Nowelizacja ta wprowadziła długo oczekiwane formy wsparcia wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii – tzw. system taryf gwarantowanych FIT (feed-in-tariff) oraz system dopłat do ceny rynkowej FIP (feed-in premium).

System wsparcia FIT jest doceniany przez wytwórców energii elektrycznej z OZE, wytwarzających energię elektryczną na niewielką skalę. Dla wielu wytwórców stanowił szansę na odejście od mało perspektywicznego systemu zielonych certyfikatów. Korzyścią względem systemu aukcyjnego jest mniejsza ilość formalności. System FIT może zapewnić wytwórcy energii stabilny przychód. Korzystać z tego systemu mogą tylko wytwórcy energii elektrycznej z biogazu, biomasy oraz w elektrowniach wodnych. W ocenie ustawodawcy wskazane technologie w najpełniejszy sposób integrują się z rynkiem energii elektrycznej i zapewniają największą stabilność produkcji energii.

Istota systemów wsparcia FIT i FIP

system taryf gwarantowanych FIT (feed-in-tariff)

– możliwość sprzedaży na preferencyjnych warunkach niewykorzystanej oraz wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej energii elektrycznej, sprzedawcy zobowiązanemu albo wybranemu sprzedawcy.

system dopłat do ceny rynkowej FIP (feed-in premium)

-możliwość sprzedaży energii elektrycznej na konkurencyjnym rynku energii elektrycznej wraz z prawem do pokrycia z ujemnego salda, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 3 OZEU stanowiącego dopłatę do poziomu gwarantowanej stałej ceny zakupu.

W niniejszym artykule omówiony zostanie system FIT. System dopłat do ceny rynkowej (FIP) zostanie omówiony innym razem.

Konieczność wprowadzenia energii do sieci

O ile w systemie świadectw pochodzenia wsparcie obejmuje wytworzoną energię elektryczną, również przeznaczoną na potrzeby własne wytwórcy, to w systemie FIT wsparciem objęta została wyłącznie energię elektryczną sprzedana wprowadzona do sieci elektroenergetycznej.

Czas trwania wsparcia

Obowiązek zakupu niewykorzystanej energii elektrycznej powstaje od pierwszego dnia sprzedaży energii elektrycznej objętej systemem wsparcia uregulowanym w ustawie o OZE i trwa przez okres kolejnych 15 lat, nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2039 r.

Czas wsparcia dla energii wytworzonej przed wejściem w życie ustawy OZE

W wypadku instalacji, dla których zostały wydane świadectwa pochodzenia, 15 – letni okres liczy się od pierwszego dnia wytworzenia energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, potwierdzonego wydanym świadectwem pochodzenia, jednak nie wcześniej jednak niż od dnia 1 października 2005 r

Kto może korzystać z systemu taryf gwarantowanych (FIT)

Wytwórca energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w małej instalacji lub w mikroinstalacji , posiadającej wyodrębniony zespół urządzeń służących do wyprowadzania mocy wyłącznie z tej instalacji do sieci elektroenergetycznej dystrybucyjnej, będący przedsiębiorstwem energetycznym , wykorzystujący do wytworzenia energii elektrycznej wyłącznie:

1) biogaz rolniczy albo

2) biogaz pozyskany ze składowisk odpadów, albo

3) biogaz pozyskany z oczyszczalni ścieków, albo

4) biogaz inny niż określony w pkt 1–3, albo

5) hydroenergię, albo

6) biomasę

– może sprzedać niewykorzystaną a wprowadzoną do sieci energię elektryczną, po stałej cenie zakupu, sprzedawcy zobowiązanemu albo wybranemu podmiotowi .

Wsparcie tylko dla biznesu

Z systemu taryf gwarantowanych korzystać może przedsiębiorstwo energetyczne , tj. podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie:

a) wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi albo

b) przesyłania dwutlenku węgla;

System FIT jest więc dostępny tylko dla przedsiębiorców . Powyższe jest jedną z cech systemu.

Mikroinstalacja

Mikroinstalacją jest instalacja odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW.

Mała instalacja

Mała instalacja jest to instalacja odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 50 kW i mniejszej niż 500 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu większej niż 150 kW i nie większej niż 900 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest większa niż 50 kW i mniejsza niż 500 kW;

Stała cena zakupu

Stałą ceną zakupu jest to cena energii elektrycznej, po jakiej od wytwórcy energię odkupuje sprzedawca zobowiązany lub cena stanowiącą podstawę do wyliczenia ujemnego salda.

Rola sprzedawcy zobowiązanego

Sprzedawca zobowiązany dokonuje zakupu energii elektrycznej wytworzonej przez wytwórcę w instalacji odnawialnego źródła energii, po stałej cenie zakupu. Jest ponadto odpowiedzialny za bilansowanie handlowe energii elektrycznej wytworzonej przez wytwórcę działającego w ramach systemu taryf gwarantowanych (FIT).

Najpierw deklaracja i zaświadczenie, później umowa

W celu sprzedaży niewykorzystanej energii elektrycznej, wytwórcy składają Prezesowi URE deklarację o zamiarze sprzedaży niewykorzystanej energii elektrycznej po stałej cenie zakupu. Deklaracja jest składana w postaci elektronicznej za pośrednictwem internetowej platformy aukcyjnej. Prezes URE wydaje wytwórcy stosowne zaświadczenie w terminie 45 dni od dnia złożenia kompletnej deklaracji

Wytwórca, który zamierza sprzedawać niewykorzystaną energię elektryczną sprzedawcy zobowiązanemu, zawiera z tym sprzedawcą umowę sprzedaży niewykorzystanej energii elektrycznej.

Potencjalne trudności

Intencją ustawodawcy było wykreowanie prostego systemu, z którego będą mogli korzystać wytwórcy działający na małą skalę, nie korzystający zwykle z kancelarii prawnych czy firm konsultingowych. Jednakże system ten jest formą udzielania pomocy publicznej. W związku z tym, wytwórcy muszą dopełnić obowiązków wynikających z polskich i europejskich przepisów w tym zakresie, które bywają skomplikowane i niejednoznaczne.

W praktyce wejście do systemu taryf gwarantowanych nastręcza wytwórcom wielu problemów. Mimo wysokiej jakości materiałów informacyjnych przygotowanych przez pracowników Urzędu Regulacji Energetyki, wytwórcy mają problem z uzupełnieniem formularzy oraz skompletowaniem załączników. W związku z tym, w wielu przypadkach korzystne może okazać się skorzystanie z profesjonalnego doradztwa.

Prawnik OZE

Jeśli potrzebujesz doradztwa prawnika specjalizującego się w branży OZE, mającego doświadczenie w zakresie prawa energetycznego, serdecznie zapraszam do kontaktu.

Kategorie
prawnik OZE

Świadectwa pochodzenia – najważniejsze informacje

Artykuł zawiera najważniejsze informacje na temat świadectw pochodzenia.

System świadectw pochodzenia został wprowadzony przed  wejściem w życie obowiązującej obecnie ustawy o odnawialnych źródłach energii. Za sprawą długo utrzymujących się, niskich cen świadectw pochodzenia (nazywanych też zielonymi certyfikatami), wielu wytwórców wykorzystało możliwość i „przeszło” do nowych systemów wsparcia, tj. do systemu aukcyjnego lub systemów FIT lub FIP. Ze względu na to, że wsparcie przysługuje jedynie przez okres 15 lat i dotyczy instalacji, które rozpoczęły produkcję energii przed wejściem w życie ustawy OZE, system ten
z czasem wygaśnie.

Świadectwo pochodzenia jest czym innym niż gwarancja pochodzenia

Świadectwo pochodzenia potwierdza, że objęta nim energia została wytworzona ze źródeł odnawialnych. Nie należy mylić świadectwa pochodzenia z gwarancją pochodzenia. W świetle polskiego prawa są to dwa różne instrumenty.

Kolorowanie energii

Świadectwa pochodzenia mają rację bytu dzięki obowiązkowi tzw. „kolorowania energii”. Dzięki temu, że określone w ustawie podmioty mają prawny obowiązek nabywania i przedstawiania do umorzenia świadectw pochodzenia, wytwórcy energii z OZE mogą uzyskiwać dochód z ich sprzedaży.

Podmioty wskazane w art. 52 ustawy OZE mają określony ilościowo obowiązek pozyskania
i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia. Powyższe rozwiązanie kreuje popyt na świadectwa pochodzenia. Wytwórcy energii sprzedają świadectwa tym, którzy muszą je kupić a następnie umorzyć.

Prawa majątkowe

Zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy OZE, ze świadectwa pochodzenia wynikają prawa majątkowe, które wygasają w momencie umorzenia takich świadectw.

Prawa majątkowe wynikające ze świadectw są zbywalne i stanowią towar giełdowy. Obrót  prowadzony jest na Towarowej Giełdzie Energii S. A. w Warszawie.

Kto może otrzymać świadectwo pochodzenia

Świadectwa pochodzenia przysługują:

1. wytwórcom będącym przedsiębiorcami, wytwarzającymi energię w mikroinstalacji, w przypadku, gdy energia elektryczna została wytworzona w takiej mikroinstalacji po raz pierwszy przed dniem 1 lipca
2016 r.

2. wytwórcom energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w innych instalacjach, w których energia elektryczna została wytworzona po raz pierwszy przed dniem 1 lipca 2016 r.

Błękitne lub zielone certyfikaty

Świadectwo pochodzenia wydaje się oddzielnie dla energii elektrycznej wytworzonej z:

1) biogazu rolniczego (tzw. błękitne certyfikaty;

2) innych niż biogaz rolniczy odnawialnych źródeł energii (tzw. zielone certyfikaty).

Zakaz podwójnego wsparcia

Świadectwo pochodzenia nie przysługuje dla energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii z biogazu rolniczego, dla którego zostało wydane świadectwo pochodzenia biogazu rolniczego. Celem powyższego jest uniknięcie nadmiernego wsparcia określonej technologii.

Duże elektrownie wodne bez wsparcia

Ze wsparcia w ramach systemu świadectw zostały wyłączone zostały instalacje odnawialnych źródeł energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 5 MW, wykorzystujące hydroenergię do wytworzenia tej energii.

Obrót giełdowy świadectwami pochodzenia

Prawa majątkowe wynikające z zielonych lub błękitnych certyfikatów są zbywalne i stanowią towar giełdowy w rozumieniu ustawy o giełdach towarowych.

Prawa majątkowe wynikające ze świadectwa pochodzenia lub świadectwa pochodzenia biogazu rolniczego powstają po raz pierwszy z chwilą zapisania tych świadectw, na podstawie informacji
o wydanych świadectwach pochodzenia lub świadectwach pochodzenia biogazu rolniczego, o których mowa w art. 64 ust. 4, na koncie ewidencyjnym w rejestrze świadectw pochodzenia lub świadectw pochodzenia biogazu rolniczego prowadzonym przez podmiot, o którym mowa w art. 64 ust. 1, i przysługują osobie będącej posiadaczem tego konta.

Przeniesienie praw majątkowych

Przeniesienie praw majątkowych wynikających ze świadectwa pochodzenia lub świadectwa pochodzenia biogazu rolniczego następuje z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu w rejestrze świadectw pochodzenia lub świadectw pochodzenia biogazu rolniczego.

Migracja do nowych systemów wsparcia

W wielu przypadkach opłacalna może okazać się migracja do tzw. systemów fit/fip lub aukcyjnego systemu wsparcia.

Prawnik prawo energetyczne

Jeżeli potrzebujesz porady prawnika specjalizującego się w prawie energetycznym i systemach wsparcia z ustawy OZE, serdecznie zachęcam do kontaktu.