Kategorie
prawnik OZE

Prosument zbiorowy

Kto może zostać prosumentem

Ogromny sukces gminnych programów dotacyjnych oraz rządowego programu Mój Prąd sprawił, że właściciele domów jednorodzinnych oraz przedsiębiorstw, w skład których wchodzą odpowiednie nieruchomości a także użytkownicy obiektów użyteczności publicznej, mogą korzystać z dopłat do instalacji OZE.

Argumentem za inwestycją we własną instalację odnawialnego źródła energii jest możliwość uzyskania statusu prosumenta i korzystanie z systemu opustów.

Żeby zostać prosumentem, nie trzeba rejestrować w tym celu działalności gospodarczej. Nie ma również konieczności uzyskiwania koncesji lub wpisu do rejestru małych instalacji.

System opustów umożliwia „magazynowanie” niewykorzystanej, odprowadzonej do sieci energii elektrycznej. Sprzedawca zobowiązany, czyli największy sprzedawca na obszarze danej sieci dystrybucyjnej[1], dokonuje rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej przez prosumenta do sieci elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne przez prosumenta energii odnawialnej wytwarzającego energię elektryczną w mikroinstalacji.

Efektywność „magazynowania” energii w sieci zależy od mocy instalacji. W przypadku instalacji
o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej:

1) większej niż 10 kW – rozliczenie następuje w stosunku ilościowym 1 do 0,7;

2) nie większej niż 10 kW – w stosunku ilościowym 1 do 0,8.

W praktyce, jeżeli instalacja ma moc 10 kW, to z każdych nie wykorzystanych na potrzeby prosumenta, a wprowadzonych do sieci 10 kWh, prosument może odebrać 8kWh energii. W przypadku zaś instalacji o mocy większej niż 10 kW, z każdych wprowadzonych do sieci 10 kWh można odzyskać 7 kWh.

Podmioty poza nawiasem systemu wsparcia

W praktyce, bardzo trudno jest uzyskać status prosumenta i korzystać z systemu opustów właścicielom mieszkań w budynkach wielorodzinnych oraz lokali użytkowych.

Status prosumenta  a przyjęty model biznesowy

Przeszkodą do korzystania z prosumenckiego systemu wsparcia może być także przyjęty model biznesowy. Np. właściciele hoteli mogą korzystać z tylu instalacji prosumenckich, iloma przyłączami dysponują. Przykładem jest inwestycja na dachu hotelu Sofitel Victoria w Warszawie. Jeżeli jednak inwestycja realizowana jest w popularnym systemie condo, zakładającym sprzedaż inwestorom apartamentów i ich udostępnianie gościom hotelowym przez czas określony w umowie, a każdy lokal (apartament) ma osobny licznik energii elektrycznej, wówczas inwestor, dążąc do uzyskanie statusu prosumenta, może napotkać na na takie same przeszkody, jak właściciel lokalu w budynku wielorodzinnym.

Zdjęcie poglądowe. W miejscowościach turystycznych powstaje coraz więcej inwestycji w systemie condo.

Prosument zbiorowy w nowelizacji ustawy OZE

9 czerwca 2020 r., podczas wydarzenia pn. Kongres Fotowoltaiczny PVCON 2020, Przemysław Hofman, Dyrektor Departamentu Gospodarki Niskoemisyjnej Ministerstwa Rozwoju poinformował
o prowadzonych w ministerstwie pracach nad nowelizacją ustawy OZE[1]. Prace te mają na celu wprowadzenie do polskiego porządku prawnego instytucji prosumenta zbiorowego. Jak wyjaśnił Przemysław Hofman „instalacja do mocy 500 kW mogłaby być współużytkowana przez większą liczbę użytkowników, niekoniecznie fizycznie, bezpośrednio podłączonych pod taką instalację, czyli de facto mogłaby to być zdelokalizowana instalacja w stosunku do odbiorcy, natomiast główną ideą tego projektu jest to, aby współużytkownicy współfinansowali utworzenie takiej instalacji, a potem w ramach dedykowanej umowy korzystali z energii generowanej z takiej instalacji”. Prowadzenie prac nad wprowadzeniem do porządku prawnego tzw. prosumenta zbiorowego potwierdziła Minister Jadwiga Emilewicz[2].

Prosument zbiorowy w praktyce

Na dzień opublikowania niniejszego artykułu nie wiadomo jeszcze, jaki model zostanie przyjęty przez polskiego prawodawcę. Wydaje się, że za inspirację posłużyć mogą wypracowane w praktyce biznesowej modele sprzedaży energii elektrycznej oparte na umowach cPPA. Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje umów cPPA. Pierwszy cPPA fizyczny, polega na sprzedaży energii wytworzonej w instalacji OZE poprzez sieć operatora systemu dystrybucyjnego. Natomiast cPPA wirtualny (finansowy) jest w istocie kontraktem różnicowym, dzięki któremu nabywca może ponosić taki sam koszt zakupu energii, bez względu na wahania cen energii na rynkach.

Prosument wirtualny na Litwie

O rozwiązaniach przyjętych na Litwie warto przeczytać na stronie: https://www.gramwzielone.pl/energia-sloneczna/102933/litwini-wprowadzili-koncepcje-wirtualnego-prosumenta


[1] Na stronie internetowej: https://pvcon.pl/ znajduje się zapis video przytoczonej wypowiedzi przedstawiciela Ministerstwa Rozwoju. Koncepcja tzw. prosumenta zbiorowego omawiana jest od 24 minuty.

[2] https://nettg.pl/news/163085/status-prosumenta-dla-spoldzielni-mieszkaniowych-i-budynkow-wielorodzinnych

Kategorie
prawnik OZE

Instalacja fotowoltaiczna na dachu zabytkowego budynku

Instalacje fotowoltaiczne coraz częściej pojawiają się na dachach budynków w polskich miastach. Czy możliwe jest zainstalowanie paneli fotowoltaicznych na dachu zabytkowego budynku?

Inwestycja w instalację PV w gmachu rządowym – przykład z góry

Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii poinformowało
o zamontowaniu na swoim dachu trzech instalacji prosumenckich. Siedziba Ministerstwa mieści się w zabytkowym Budynku Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. Gmach znajduje się w Warszawie przy placu Trzech Krzyży 3/5.

Siedziba Ministerstwa:

  1. została ujęta w gminnej ewidencji zabytków nieruchomych,
  2. znajduje się na terenie założenia urbanistycznego Placu Trzech Krzyży, wpisanego do rejestru zabytków,
  3. zlokalizowany jest na obszarze objętym ochroną prawną, jako uznany pomnik historii „Warszawa – historyczny zespół miasta z Traktem Królewskim i Wilanowem”.

Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru.

Ochrona konserwatorska ww. obiektu polega w szczególności na zachowaniu jego historycznie utrwalonej bryły, gabarytów, wyglądu architektonicznego i wystroju (w tym wykończenie elewacji, detalu architektonicznego oraz stolarki okiennej i drzwiowej).

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia 20 maja 2020 r., pozwolił na instalację paneli fotowoltaicznych na dachu gmachu.

Jak uzyskać pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych na zabytku

Wniosek o prowadzenie robót budowlanych należy złożyć do właściwego miejscowo wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Co powinien zawierać wniosek o prowadzenie robót budowlanych
Wniosek o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych zawiera:
1) imię, nazwisko i adres lub nazwę, siedzibę i adres wnioskodawcy;
2) wskazanie zabytku, z uwzględnieniem miejsca jego położenia; 3) wskazanie numeru księgi wieczystej nieruchomości objętej wnioskiem, o ile jest założona.
Jakie załączniki należy dołączyć do wniosku
Do wniosku o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych dołącza się:
1) projekt budowlany, część projektu budowlanego w zakresie niezbędnym do oceny wpływu planowanych robót budowlanych na zabytek albo program robót budowlanych;
2) dokument potwierdzający posiadanie przez wnioskodawcę tytułu prawnego do korzystania z zabytku, uprawniającego do występowania z tym wnioskiem.
Program robót budowlanych zawiera imię i nazwisko autora oraz informacje niezbędne do oceny wpływu robót na zabytek,
w szczególności:
1) opis stanu zachowania zabytku;
2) wskazanie przewidzianych rozwiązań budowlanych, w formie opisowej i rysunkowej;
3) wskazanie przewidzianych do zastosowania metod, materiałów i technik.
W przypadku dołączenia do wniosku o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych, programu robót budowlanych, wojewódzki konserwator zabytków może wezwać wnioskodawcę do złożenia projektu budowlanego, jeśli program robót budowlanych jest niewystarczający do oceny wpływu planowanych robót budowlanych na zabytek, w terminie nie krótszym niż 14 dni z pouczeniem, że niezłożenie projektu budowlanego spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.

Gdy trzeba wnieść odwołanie od decyzji

W przypadku decyzji odmownej, można wnieść odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Pozostałe formalności

Pozwolenie od wojewódzkiego konserwatora zabytków nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwoleń i zgłoszeń przewidzianych przepisami prawa.

Wyciąg z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami:

art. 89 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami   Organami ochrony zabytków są:
1)   minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w imieniu którego zadania i kompetencje, w tym zakresie, wykonuje Generalny Konserwator Zabytków;
2)   wojewoda, w imieniu którego zadania i kompetencje, w tym zakresie, wykonuje wojewódzki konserwator zabytków.
art. 91 ust. 4 pkt 4  ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami  Do zadań wykonywanych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków należy w szczególności: wydawanie, zgodnie z właściwością, decyzji, postanowień i zaświadczeń w sprawach określonych w ustawie oraz w przepisach odrębnych;
art. 6 ust. 1 pkt 1  ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami   Ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania:
1)   zabytki nieruchome będące, w szczególności:
a)  krajobrazami kulturowymi, b)  układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi,
c)  dziełami architektury i budownictwa,
d)  dziełami budownictwa obronnego,
e)  obiektami techniki, a zwłaszcza kopalniami, hutami, elektrowniami i innymi zakładami przemysłowymi,
f)  cmentarzami,
g)  parkami, ogrodami i innymi formami zaprojektowanej zieleni,
h)  miejscami upamiętniającymi wydarzenia historyczne bądź działalność wybitnych osobistości lub instytucji;
art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami   Formy ochrony zabytków:
1)   wpis do rejestru zabytków; 1a)   wpis na Listę Skarbów Dziedzictwa;
2)   uznanie za pomnik historii; 3)   utworzenie parku kulturowego;
4)   ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej lub decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego.
art. 36 ust. 1  ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami  Pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga:
1)    prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, w tym prac polegających na usunięciu drzewa lub krzewu z nieruchomości lub jej części będącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni; 2)   wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku;
3)   prowadzenie badań konserwatorskich zabytku wpisanego do rejestru;
4)   prowadzenie badań architektonicznych zabytku wpisanego do rejestru;
5)   prowadzenie badań archeologicznych;
6)   przemieszczanie zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru;
7)   trwałe przeniesienie zabytku ruchomego wpisanego do rejestru, z naruszeniem ustalonego tradycją wystroju wnętrza, w którym zabytek ten się znajduje;
8)   dokonywanie podziału zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru;
9)   zmiana przeznaczenia zabytku wpisanego do rejestru lub sposobu korzystania z tego zabytku;
10)   umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru: urządzeń technicznych, tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945, z późn. zm.) oraz napisów, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1; 11)   podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, z wyłączeniem działań polegających na usuwaniu drzew lub krzewów z terenu nieruchomości lub jej części niebędącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem albo inną formą zaprojektowanej zieleni; 12)  poszukiwanie ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych, w tym zabytków archeologicznych, przy użyciu wszelkiego rodzaju urządzeń elektronicznych i technicznych oraz sprzętu do nurkowania.

Kategorie
prawnik OZE

Świadectwa pochodzenia – najważniejsze informacje

Artykuł zawiera najważniejsze informacje na temat świadectw pochodzenia.

System świadectw pochodzenia został wprowadzony przed  wejściem w życie obowiązującej obecnie ustawy o odnawialnych źródłach energii. Za sprawą długo utrzymujących się, niskich cen świadectw pochodzenia (nazywanych też zielonymi certyfikatami), wielu wytwórców wykorzystało możliwość i „przeszło” do nowych systemów wsparcia, tj. do systemu aukcyjnego lub systemów FIT lub FIP. Ze względu na to, że wsparcie przysługuje jedynie przez okres 15 lat i dotyczy instalacji, które rozpoczęły produkcję energii przed wejściem w życie ustawy OZE, system ten
z czasem wygaśnie.

Świadectwo pochodzenia jest czym innym niż gwarancja pochodzenia

Świadectwo pochodzenia potwierdza, że objęta nim energia została wytworzona ze źródeł odnawialnych. Nie należy mylić świadectwa pochodzenia z gwarancją pochodzenia. W świetle polskiego prawa są to dwa różne instrumenty.

Kolorowanie energii

Świadectwa pochodzenia mają rację bytu dzięki obowiązkowi tzw. „kolorowania energii”. Dzięki temu, że określone w ustawie podmioty mają prawny obowiązek nabywania i przedstawiania do umorzenia świadectw pochodzenia, wytwórcy energii z OZE mogą uzyskiwać dochód z ich sprzedaży.

Podmioty wskazane w art. 52 ustawy OZE mają określony ilościowo obowiązek pozyskania
i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia. Powyższe rozwiązanie kreuje popyt na świadectwa pochodzenia. Wytwórcy energii sprzedają świadectwa tym, którzy muszą je kupić a następnie umorzyć.

Prawa majątkowe

Zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy OZE, ze świadectwa pochodzenia wynikają prawa majątkowe, które wygasają w momencie umorzenia takich świadectw.

Prawa majątkowe wynikające ze świadectw są zbywalne i stanowią towar giełdowy. Obrót  prowadzony jest na Towarowej Giełdzie Energii S. A. w Warszawie.

Kto może otrzymać świadectwo pochodzenia

Świadectwa pochodzenia przysługują:

1. wytwórcom będącym przedsiębiorcami, wytwarzającymi energię w mikroinstalacji, w przypadku, gdy energia elektryczna została wytworzona w takiej mikroinstalacji po raz pierwszy przed dniem 1 lipca
2016 r.

2. wytwórcom energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w innych instalacjach, w których energia elektryczna została wytworzona po raz pierwszy przed dniem 1 lipca 2016 r.

Błękitne lub zielone certyfikaty

Świadectwo pochodzenia wydaje się oddzielnie dla energii elektrycznej wytworzonej z:

1) biogazu rolniczego (tzw. błękitne certyfikaty;

2) innych niż biogaz rolniczy odnawialnych źródeł energii (tzw. zielone certyfikaty).

Zakaz podwójnego wsparcia

Świadectwo pochodzenia nie przysługuje dla energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii z biogazu rolniczego, dla którego zostało wydane świadectwo pochodzenia biogazu rolniczego. Celem powyższego jest uniknięcie nadmiernego wsparcia określonej technologii.

Duże elektrownie wodne bez wsparcia

Ze wsparcia w ramach systemu świadectw zostały wyłączone zostały instalacje odnawialnych źródeł energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 5 MW, wykorzystujące hydroenergię do wytworzenia tej energii.

Obrót giełdowy świadectwami pochodzenia

Prawa majątkowe wynikające z zielonych lub błękitnych certyfikatów są zbywalne i stanowią towar giełdowy w rozumieniu ustawy o giełdach towarowych.

Prawa majątkowe wynikające ze świadectwa pochodzenia lub świadectwa pochodzenia biogazu rolniczego powstają po raz pierwszy z chwilą zapisania tych świadectw, na podstawie informacji
o wydanych świadectwach pochodzenia lub świadectwach pochodzenia biogazu rolniczego, o których mowa w art. 64 ust. 4, na koncie ewidencyjnym w rejestrze świadectw pochodzenia lub świadectw pochodzenia biogazu rolniczego prowadzonym przez podmiot, o którym mowa w art. 64 ust. 1, i przysługują osobie będącej posiadaczem tego konta.

Przeniesienie praw majątkowych

Przeniesienie praw majątkowych wynikających ze świadectwa pochodzenia lub świadectwa pochodzenia biogazu rolniczego następuje z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu w rejestrze świadectw pochodzenia lub świadectw pochodzenia biogazu rolniczego.

Migracja do nowych systemów wsparcia

W wielu przypadkach opłacalna może okazać się migracja do tzw. systemów fit/fip lub aukcyjnego systemu wsparcia.

Prawnik prawo energetyczne

Jeżeli potrzebujesz porady prawnika specjalizującego się w prawie energetycznym i systemach wsparcia z ustawy OZE, serdecznie zachęcam do kontaktu.