Kategorie
Aukcje, świadectwa pochodzenia, FIT/FIP prawnik OZE Rynek energii elektrycznej

Spółka z o.o. jako forma prawna dla projektu OZE

Spółka z o.o. jako forma prawna dla projektu OZE

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to wygodna i nieskomplikowana forma prowadzenia działalności gospodarczej. Jako spółka kapitałowa, w zasadach swojego funkcjonowania podlega Kodeksowi spółek handlowych i w ujęciu kodeksowym stanowi instytucję niezwykle elastyczną. W literaturze podkreśla się, że spółka z o.o. jest czymś “pomiędzy” sformalizowaną spółką akcyjną a przewidującymi nieograniczoną i solidarną odpowiedzialność spółkami osobowymi.

Jak utworzyć spółkę z o.o.?

Spółkę z o.o. można utworzyć na dwa sposoby:

  1. w drodze aktu notarialnego,
  2. przez Internet.

Aby prowadzenie działalności gospodarczej za pośrednictwem spółki z o.o. było możliwe, w pierwszej kolejności należy zawrzeć stosowną umowę spółki, która, zgodnie z ksh, powinna zawierać:

  1. firmę (nazwę) spółki,
  2. siedzibę spółki (miejscowość),
  3. przedmiot działalności spółki oznaczany za pomocą kodów PKD (w rejestrze ujawnia się nie więcej niż dziesięć, a jeden stanowi przedmiot przeważającej działalności),
  4. wysokość kapitału zakładowego (minimalna kwota to 5000 złotych),
  5. oznaczenie, czy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział,
  6. liczbę i wartość nominalną udziałów (nie mniej niż 50 złotych) obejmowanych przez poszczególnych wspólników,
  7. czas trwania spółki, jeśli jest oznaczony (ograniczony).

Umowa spółki powinna być zawarta w formie aktu notarialnego (pod rygorem nieważności), chyba że rejestracja spółki odbywa się przez Internet, za pośrednictwem portalu S24 – wówczas umowę spółki konstruuje się w oparciu o wzorzec znajdujący się w tym systemie. Zawarcie umowy spółki tworzy spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji.

Umożliwienie tworzenia spółek za pomocą systemu teleinformatycznego miało w swoich założeniach uprościć zakładanie tego rodzaju podmiotów gospodarczych i usprawnić podejmowanie działalności gospodarczej. Choć tworzenie spółki z o.o. przez Internet jest dość wygodne i proste, ma też swoje wady, jak choćby szereg ograniczeń w kształtowaniu treści umowy spółki.

Poza zawarciem umowy spółki, przepisy kodeksu wymagają, aby:

  1. wspólnicy wnieśli wkłady na pokrycie kapitału zakładowego (na tym opiera się konstrukcja spółki z o.o. w ujęciu ksh),
  2. został powołany zarząd (jest to konieczne z uwagi na to, że to na zarządzie spoczywa wiele obowiązków związanych z wpisaniem spółki do rejestru),
  3. w razie potrzeby powołano radę nadzorczą albo komisję rewizyjną (tego rodzaju organy funkcjonują w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością stosunkowo rzadko-  jest to obowiązkowe, jeżeli kapitał zakładowy przekracza kwotę 500 000 złotych albo wspólników jest więcej niż 25),
  4. dokonano wpisu do rejestru.

Czy spółka z o.o. może być jednoosobowa? 

Tak, przepisy Kodeksu spółek handlowych dopuszczają zawiązanie spółki z o.o. przez jeden podmiot. Wówczas, nie zawiera się umowy spółki, a akt założycielski – zgodnie z wymaganiami odnoszącymi się do umowy spółki. W odróżnieniu od charakteru wielostronnego umowy spółki z o.o., akt założycielski stanowi jednostronne oświadczenie woli.

Czym jest siedziba spółki?

Zgodnie z ogólnymi przepisami prawa cywilnego, siedzibą spółki z o.o. będącej osobą prawną, jest miejscowość, w której znajduje się jej organ zarządzający. Wobec tego, w umowie spółki (akcie założycielskim) wystarczające jest podanie jako siedziby jedynie miejscowości. Jednakże, przy składaniu wniosku do sądu rejestrowego, wymagany jest konkretny adres.

Siedziba spółki wyznacza właściwość sądu rejestrowego i sądu w sprawach sądowych wynikłych ze stosunku spółki – wobec wymogu wskazania w umowie jedynie miejscowości, zmiana adresu na inny w obrębie tej samej miejscowości nie wymaga zmiany umowy, a zaledwie zgłoszenia tego faktu sądowi rejestrowemu.

Jak wygląda zawarcie umowy spółki przed notariuszem?

Zawarcie umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przed notariuszem wymaga przede wszystkim obecności wszystkich wspólników (lub prawidłowo umocowanych pełnomocników). Sporządzając umowę spółki, notariusz określa w niej ustalone przez wspólników podstawowe informacje na jej temat (firmę, siedzibę, przedmiot działalności, dane wspólników, sposób reprezentacji).

Taksa notarialna za sporządzenie umowy spółki uzależniona jest od wysokości kapitału zakładowego. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, maksymalna stawka wynosi od wartości:

1) do 3 000 zł – 100 zł (z uwagi na wymóg ustalenia minimalnego kapitału zakładowego w kwocie 5 000 złotych ten podpunkt nie znajdzie zastosowania)

2) powyżej 3 000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł (czyli taksa za założenie spółki o kapitale zakładowym 5 000 złotych wyniesie 160 złotych);

3) powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł;

4) powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł;

5) powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł;

6) powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł;

7) powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn nie więcej niż 7500 zł.

Należy pamiętać, że poza samą taksą, opłacie podlega także sporządzenie niezbędnych odpisów umowy spółki. Opłata wynosi 6 złotych za każdą rozpoczętą stronę.

Jak złożyć tradycyjny wniosek o dokonanie wpisu do KRS?

Złożenie papierowego wniosku o dokonanie wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym wymaga:

  1. złożenia druku KRS-W3 (wniosek o wpis spółki) wraz z kilkoma dostępnymi na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości formularzami, w szczególności drukami: KRS-WE (wspólnicy podlegający wpisowi), KRS-WK (organy spółki, np. rada nadzorcza, zarząd), KRS-WL (jeśli powołano prokurentów), KRS-WM (przedmiot działalności),
  2. dołączenia do wniosku o wpis: umowy spółki, listy wspólników, danych członków zarządu, adresów do doręczeń członków organów i osób uprawnionych do powołania zarządu, dowodu uiszczenia opłaty w wysokości 600 złotych (500 złotych z tytułu wniosku o wpis spółki oraz 100 złotych za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym).

Jak zarejestrować spółkę z o.o. w S24?

Rejestracja spółki przez Internet jest przede wszystkim mniej czasochłonna i bardziej odformalizowana. Zakładanie spółek przez system teleinformatyczny to rozwiązanie dedykowane raczej osobom mającym w planach proste spółki o umowach tworzonych w oparciu o wzorce.

Aby zarejestrować spółkę za pośrednictwem S24 należy przede wszystkim załozyć konto przy użyciu adresu email oraz mieć możliwość złożenia podpisu przez e-PUAP (profil zaufany) lub posiadać podpis kwalifikowany. Jest to niezbędne zarówno do podpisania dokumentów (umowy spółki, listy wspólników, uchwał itd.), jak i samego wniosku o wpis spółki z o.o.

Rejestracja spółki w S24 wymaga dosłownie kilku kroków:

  1. wybrania firmy i siedziby nowo powstającej spółki,
  2. zawarcia umowy spółki,
  3. skompletowania niezbędnych dokumentów (lista wspólników, oświadczenie o statusie cudzoziemca, uchwała o powołaniu zarządu, oświadczenie o wyrażeniu zgody na pełnienie funkcji, listy adresów do doręczeń osób uprawnionych do powołania zarządu i członków organów spółki itd.),
  4. podpisania wszystkich dokumentów,
  5. wypełnienia wniosku, opłacenia go i wysłania do właściwego według siedziby spółki sądu.

Założenie spółki przez Internet jest również korzystniejsze w zakresie ponoszonych kosztów – wobec braku konieczności udania się do notariusza, należy jedynie uiścić opłatę w wysokości 350 złotych (250 złotych z tytułu wniosku o wpis oraz 100 złotych za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym).

Na postanowienie sądu rejestrowego o wpisie spółki z o.o. do rejestru czeka się zazwyczaj kilka dni; o decyzji sądu właściciele spółki są informowani zarówno w drodze mailowej, jak i na swoich kontach w S24 w zakładce “korespondencja”.

Jak zbyć udziały w spółce z o.o.?

Podstawowym sposobem na sprzedanie spółki jest zbycie udziałów przez jej właściciela lub właścicieli, jeżeli wspólników jest więcej.

Wspólnikowi przysługuje prawo do zbycia całości udziału, części lub ułamkowej części, a także do zastawienia posiadanych przez siebie udziałów. Wymaga to formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Wyjątkiem jest sytuacja, w której umowa spółki została zawarta w systemie informatycznym – wówczas do zbycia udziałów dochodzi po podpisaniu (profilem zaufanym bądź podpisem kwalifikowanym) stosownych dokumentów w s24.

Zbycie części udziału nie może prowadzić do powstania udziału o wartości poniżej 50 złotych.

Sprzedaż udziałów może zostać uzależniona od zgody spółki, której udziela zarząd. Jeśli zarząd odmówi zgody na zbycie udziałów, a istnieją ku temu ważne powody, sąd rejestrowy może takiej zgody udzielić.

Za zobowiązania wobec spółki, nabywca udziałów odpowiada solidarnie ze zbywcą.

Jakie są zalety spółki z o.o.?

Najbardziej docenianą cechą spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest ograniczona odpowiedzialność jej wspólników, którzy za zobowiązania spółki nie odpowiadają. Ich “odpowiedzialność” sięga jedynie wysokości wniesionego wkładu, nie odpowiadają zatem własnym majątkiem. Korzystne jest również rozdzielenie funkcji właścicielskiej (wspólnicy) od zarządzającej, menadżerskiej (zarząd).

Wobec tego, wspólnicy nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania spółki – ponoszą jedynie ryzyko ekonomiczne, do wysokości wniesionego wkładu.

Kolejną zaletą jest stosunkowo niska, minimalna wysokość kapitału zakładowego, tj. 5 000 złotych, i niskie koszty jej założenia (zwłaszcza w systemie s24).

O atrakcyjności podejmowania działalności w ramach spółki z o.o. stanowi także możliwość jej utworzenia za pośrednictwem systemu teleinformatycznego – szybko, prościej i taniej. Pozytywną stroną jest również otrzymanie numerów NIP i REGON automatycznie, tuż po wpisie do KRS oraz możliwość założenia spółki jednoosobowo.

Jakie są wady spółki z o.o.?

Niewątpliwie, do mniej korzystnych stron prowadzenia spółki z o.o. należą: podwójne opodatkowanie spółki (zysku spółki i dywidend wypłacanych wspólnikom, nieprzeznaczonych na cele inwestycyjne, obowiązek prowadzenia pełnej księgowości oraz szereg formalności związanych z podejmowaniem w obrębie spółki decyzji.

Ważnym aspektem prowadzenia działalności w ramach spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowiącą zabezpieczenie interesów wierzycieli jest obarczenie członków zarządu odpowiedzialnością za zobowiązania spółki w przypadku jej niewypłacalności (art. 299 ksh).

Ze względu na brak odpowiedzialności wspólników za zobowiązania, spółce trudniej jest zaciągnąć kredyt lub pożyczkę w banku – w stosunku do osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Dotyczy to głównie nowych spółek, które nie mają jeszcze historii i majątku. W takiej sytuacji potencjalni pożyczkodawcy mogą domagać się od wspólników lub członków zarządu weksli lub zabezpieczeń na ich prywatnym majątku. W związku z tym, w pewnych sytuacjach korzyści związane z ograniczeniem odpowiedzialności mogą okazać się iluzoryczne.

Spółka z o.o. a zasada nieprzenoszalności koncesji

 

Zasadą jest, że podmiot koncesjonowany nie może przenieść koncesji na osobę trzecią. Koncesja jest bowiem uprawnieniem o charakterze osobistym, nieprzenoszalnym. Nie można po prostu kupić koncesji – nawet w związku z nabyciem składników majątku służących do prowadzenia koncesjonowanej działalności.

Zasady nieprzenoszalności na gruncie prawa publicznego uprawnień wynikających z koncesji (a także zezwoleń i licencji) nie podważa przepis art. 552 Kodeksu cywilnego. Przepis ten wprowadza zasadę, iż czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści tej czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

W konsekwencji, na podmiot nabywający przedsiębiorstwo (rozumiane jako zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej), nie przejdzie koncesja udzielona zbywcy tego przedsiębiorstwa.

Nie można kupić koncesji, ale można kupić spółkę prowadzącą koncesjonowaną działalność gospodarczą. Powyższe jest istotną zaletą prowadzenia biznesu w formie spółki kapitałowej.

Koncesja jest również – co do zasady – zachowana w przypadku procesów transformacyjnych, o których mowa w Kodeksie spółek handlowych:

  1. Fuzje i przejęcia (transakcje m&a)

Zgodnie z art. 494 § 1 ksh, spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki.

  1. Podział spółki

Zgodnie z art. 531 § 1 ksh, spółki przejmujące lub spółki nowo zawiązane powstałe w związku z podziałem wstępują z dniem podziału bądź z dniem wydzielenia w prawa i obowiązki spółki dzielonej, określone w planie podziału.

  1. Przekształcenie spółki

Zgodnie z art. 553 § 1 Kodeksu spółek handlowych, spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej.

Zgodnie z art. 618 ksh, przepisy art. 494 § 2 i art. 531 § 2 ksh stosuje się do koncesji przyznanych po dniu wejścia w życie Kodeksu spółek handlowych, chyba że przepisy dotychczasowe przewidywały przejście takich uprawnień na spółkę przejmującą lub na spółkę nowo zawiązaną. Zatem koncesje udzielone przed 1 stycznia 2001 r. nie mogą przejść na spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną

Uprawnienie Prezesa URE

Zgodnie z art. 41 ust.4 pkt 2 ustawy – Prawo energetyczne, Prezes URE może cofnąć koncesję albo zmienić jej zakres w przypadku podziału przedsiębiorstwa energetycznego lub jego łączenia z innymi podmiotami.

W doktrynie wskazuje się, że skutkiem połączenia lub podziału przedsiębiorstwa energetycznego może być utrata spełniania przez spółkę wymogów dla uzyskania i posiadania koncesji (niezaleganie z zapłatą podatków, dysponowanie środkami finansowymi w wielkości gwarantującej prawidłowe wykonywanie działalności, posiadanie możliwości technicznych gwarantujących prawidłowe wykonywanie działalności, niekaralność członków organu zarządzającego).

Prezes URE powinien zweryfikować czy spółka nowo zawiązana lub przejmująca, na którą miałaby być przeniesiona koncesja, w dalszym ciągu spełnia wszystkie wymogi i daje rękojmię wykonywania działalności objętej koncesją.

W przeciwnym wypadku Prezes URE może wydać decyzję o cofnięciu koncesji.

 

Zbycie udziałów w spółce z o.o. a zgoda Prezesa URE na przejście uprawnień z aukcji OZE na nabywcę

 

Zgodnie z art. 83a ust. 1 ustawy OZE, przed zawarciem umowy przenoszącej własność instalacji odnawialnego źródła energii, wytwórca przenoszący własność oraz nabywca tej instalacji występują do Prezesa URE z wnioskiem o wyrażenie zgody na przejście zobowiązania sprzedawcy zobowiązanego i prawa, określonych odpowiednio w art. 92 ust. 1 i 5, oraz obowiązków wynikających z wygranej aukcji na jej nabywcę, przedkładając wymaganą dokumentację.

Zgodnie z ust. 5 ww. artykułu ustawy OZE, w przypadku wyrażenia zgody przez Prezesa URE, prawa i obowiązki z wygranej aukcji przechodzą na nabywcę instalacji z dniem jej nabycia.

Ustawa OZE nie ogranicza prawa do zbywania udziałów w spółkach, które wygrały aukcje.

Przytoczone przepisy stanowią o nabywaniu instalacji. Zgoda Prezesa URE i złożenie oświadczenia nie są konieczne w przypadku czynności prawnych prowadzących do przeniesienia własności instalacji w przypadku łączenia spółek. Podnoszone są poglądy, że podział spółki należy uznać za zbycie instalacji w rozumieniu ustawy OZE, co pociąga za sobą obowiązek złożenia oświadczenia i uzyskania zgody Prezesa URE.

Pomoc radcy prawnego

 

Jeżeli potrzebujesz wsparcia radcy prawnego mającego doświadczenie w doradztwie na rzecz przedsiębiorców, w tym spółek, w zakresie prawa energetycznego i odnawialnych źródeł energii, zapraszam do kontaktu. Specjalizuję się w doradztwie na rzecz przedsiębiorców z branży energetycznej.

 

Kategorie
prawnik OZE Rynek energii elektrycznej

Istotne zmiany regulacyjne – nowelizacja rozporządzenia systemowego

Istotne zmiany regulacyjne - nowelizacja rozporządzenia systemowego

16 listopada 2020 r. w Dzienniku Ustaw opublikowano Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 11 listopada 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego. 

Cennym źródłem wiedzy na temat nowego rozporządzenia jest jego uzasadnienie, dostępne na stronie Rządowego Centrum Legislacji (link)

 

nowelizacja rozporządzenia systemowego – nowe wyzwanie dla uczestników rynku energii elektrycznej w Polsce

Kategorie
prawnik OZE Rynek energii elektrycznej

Co autor miał na myśli? Kilka słów o uzasadnieniu ustawy

Co autor miał na myśli?
Kilka słów o uzasadnieniu ustawy

 

W większości przypadków prawnicy mogą rozwiązać problem klienta, korzystając z popularnych systemów informacji prawnej (Lex, Legalis). Systemy te zawierają ogromne zasoby skatalogowanych orzeczeń sądowych (wyroków, postanowień), orzeczeń organów administracji oraz literatury prawniczej. Systemy informacji prawnej coraz częściej zastępują prywatne biblioteki, pełne opracowań, które tracą aktualność wraz ze zmianą przepisów.

Zajmując się  szeroko pojętą energetyką, bardzo często pracuję z ustawami, które są tak niszowe, że nigdy nie doczekają się opracowania w postaci komentarza lub monografii. W swojej karierze, pracując w administracji rządowej, wielokrotnie stosowałem przepisy, które nigdy wcześniej i być może już nigdy później nie znalazły zastosowania.

Podstawą dla ustalenia treści przepisu jest jego wykładnia. Zasad wykładni uczą się adepci prawa na pierwszym roku studiów. Podstawową metodą wykładni jest wykładnia językowa. Wykładnia ta, oparta na ustalaniu znaczenia użytych słów, nie zawsze daje jednoznaczny rezultat.

W wielu przypadkach zdecydowanie warto sięgnąć do uzasadnienia ustawy. Zgodnie z art. 34 ust. 2 Regulaminu Sejmu, projekt ustawy powinien zawierać m.in. wyjaśnienie potrzeby i celu wydania ustawy oraz wykazanie różnicy pomiędzy dotychczasowym a projektowanym stanem prawnym.

Zdecydowanie łatwiej jest odkodować treść przepisu, wiedząc „co autor miał na myśli”.

Sięgając do uzasadnienia, miej na względzie że projekt ustawy, po tym, jak wraz z uzasadnieniem wpłynie do Sejmu, może zostać zmieniony. W związku z tym, treść uzasadnienia może być nieadekwatna do brzmienia uchwalonej ustawy. Problemem bywa również jakość uzasadnień. Analizując ich treść, można nieraz odnieść wrażenie, że były pisane „na kolanie”.

Ponadto, w orzecznictwie podkreśla się, że Konstytucja nie przewiduje tzw. autentycznej wykładni prawa, polegającej na przyznaniu określonym instytucjom uprawnienia do wiążącego rozstrzygania wątpliwości odnośnie tego, jak rozumieć przepisy. Do takiej roli nie może pretendować uzasadnienie projektu ustawy. W orzecznictwie wskazuje się, że uzasadnienie ustawy stanowi wyraz poglądów jego autorów, podobnie jak wypowiedzi publicystyczne, interpretacje i stanowiska.

Bez względu na przedstawione powyżej ograniczenia, zachęcam żeby sięgać do uzasadnienia za każdym razem, kiedy analiza treści ustawy nie prowadzi do jednoznacznych wniosków.

prawnik prawo energetyczne

Jeżeli prowadzisz biznes i potrzebujesz doradztwa prawnego w sprawach związanych z energią elektryczną i gazem, zapraszam do kontaktu.

Kategorie
prawnik OZE Rynek energii elektrycznej

Prosument zbiorowy

Prosument zbiorowy

Kto może zostać prosumentem

Ogromny sukces gminnych programów dotacyjnych oraz rządowego programu Mój Prąd sprawił, że właściciele domów jednorodzinnych oraz przedsiębiorstw, w skład których wchodzą odpowiednie nieruchomości a także użytkownicy obiektów użyteczności publicznej, mogą korzystać z dopłat do instalacji OZE.

Argumentem za inwestycją we własną instalację odnawialnego źródła energii jest możliwość uzyskania statusu prosumenta i korzystanie z systemu opustów.

Żeby zostać prosumentem, nie trzeba rejestrować w tym celu działalności gospodarczej. Nie ma również konieczności uzyskiwania koncesji lub wpisu do rejestru małych instalacji.

System opustów umożliwia „magazynowanie” niewykorzystanej, odprowadzonej do sieci energii elektrycznej. Sprzedawca zobowiązany, czyli największy sprzedawca na obszarze danej sieci dystrybucyjnej[1], dokonuje rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej przez prosumenta do sieci elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne przez prosumenta energii odnawialnej wytwarzającego energię elektryczną w mikroinstalacji.

Efektywność „magazynowania” energii w sieci zależy od mocy instalacji. W przypadku instalacji
o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej:

1) większej niż 10 kW – rozliczenie następuje w stosunku ilościowym 1 do 0,7;

2) nie większej niż 10 kW – w stosunku ilościowym 1 do 0,8.

W praktyce, jeżeli instalacja ma moc 10 kW, to z każdych nie wykorzystanych na potrzeby prosumenta, a wprowadzonych do sieci 10 kWh, prosument może odebrać 8kWh energii. W przypadku zaś instalacji o mocy większej niż 10 kW, z każdych wprowadzonych do sieci 10 kWh można odzyskać 7 kWh.

Podmioty poza nawiasem systemu wsparcia

W praktyce, bardzo trudno jest uzyskać status prosumenta i korzystać z systemu opustów właścicielom mieszkań w budynkach wielorodzinnych oraz lokali użytkowych.

Status prosumenta  a przyjęty model biznesowy

Przeszkodą do korzystania z prosumenckiego systemu wsparcia może być także przyjęty model biznesowy. Np. właściciele hoteli mogą korzystać z tylu instalacji prosumenckich, iloma przyłączami dysponują. Przykładem jest inwestycja na dachu hotelu Sofitel Victoria w Warszawie. Jeżeli jednak inwestycja realizowana jest w popularnym systemie condo, zakładającym sprzedaż inwestorom apartamentów i ich udostępnianie gościom hotelowym przez czas określony w umowie, a każdy lokal (apartament) ma osobny licznik energii elektrycznej, wówczas inwestor, dążąc do uzyskanie statusu prosumenta, może napotkać na na takie same przeszkody, jak właściciel lokalu w budynku wielorodzinnym.

Zdjęcie poglądowe. W miejscowościach turystycznych powstaje coraz więcej inwestycji w systemie condo.

Prosument zbiorowy w nowelizacji ustawy OZE

9 czerwca 2020 r., podczas wydarzenia pn. Kongres Fotowoltaiczny PVCON 2020, Przemysław Hofman, Dyrektor Departamentu Gospodarki Niskoemisyjnej Ministerstwa Rozwoju poinformował
o prowadzonych w ministerstwie pracach nad nowelizacją ustawy OZE[1]. Prace te mają na celu wprowadzenie do polskiego porządku prawnego instytucji prosumenta zbiorowego. Jak wyjaśnił Przemysław Hofman „instalacja do mocy 500 kW mogłaby być współużytkowana przez większą liczbę użytkowników, niekoniecznie fizycznie, bezpośrednio podłączonych pod taką instalację, czyli de facto mogłaby to być zdelokalizowana instalacja w stosunku do odbiorcy, natomiast główną ideą tego projektu jest to, aby współużytkownicy współfinansowali utworzenie takiej instalacji, a potem w ramach dedykowanej umowy korzystali z energii generowanej z takiej instalacji”. Prowadzenie prac nad wprowadzeniem do porządku prawnego tzw. prosumenta zbiorowego potwierdziła Minister Jadwiga Emilewicz[2].

Prosument zbiorowy w praktyce

Na dzień opublikowania niniejszego artykułu nie wiadomo jeszcze, jaki model zostanie przyjęty przez polskiego prawodawcę. Wydaje się, że za inspirację posłużyć mogą wypracowane w praktyce biznesowej modele sprzedaży energii elektrycznej oparte na umowach cPPA. Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje umów cPPA. Pierwszy cPPA fizyczny, polega na sprzedaży energii wytworzonej w instalacji OZE poprzez sieć operatora systemu dystrybucyjnego. Natomiast cPPA wirtualny (finansowy) jest w istocie kontraktem różnicowym, dzięki któremu nabywca może ponosić taki sam koszt zakupu energii, bez względu na wahania cen energii na rynkach.

Prosument wirtualny na Litwie

O rozwiązaniach przyjętych na Litwie warto przeczytać na stronie: https://www.gramwzielone.pl/energia-sloneczna/102933/litwini-wprowadzili-koncepcje-wirtualnego-prosumenta


[1] Na stronie internetowej: https://pvcon.pl/ znajduje się zapis video przytoczonej wypowiedzi przedstawiciela Ministerstwa Rozwoju. Koncepcja tzw. prosumenta zbiorowego omawiana jest od 24 minuty.

[2] https://nettg.pl/news/163085/status-prosumenta-dla-spoldzielni-mieszkaniowych-i-budynkow-wielorodzinnych

Kategorie
prawnik OZE Rynek energii elektrycznej

Ile mikroinstalacji może mieć prosument

Ile mikroinstalacji może mieć prosument

Wstęp

Coraz częściej Polacy doceniają korzyści związane z korzystaniem z prosumenckiego systemu wsparcia, nazywanego też systemem opustów. Niniejszy artykuł odpowiada na pytanie, czy jedna osoba prywatna lub firma może czerpać korzyści z energii wytworzonej w kilku instalacjach prosumenckich.

Kto może zostać prosumentem

Zgodnie z ustawa OZE, prosumentem energii odnawialnej jest odbiorca końcowy wytwarzający energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o statystyce publicznej.

W praktyce z systemu opustów mogą korzystać właściciele domów jednorodzinnych, instytucje publiczne, jak również przedsiębiorcy (firmy), którzy nie zajmują się zawodowo wytwarzaniem energii. Instalacje prosumenckie bardzo często powstają w centrach handlowych, centrach danych (dużych serwerowniach) itd.

Czym jest mikroinstalacja

Mikroinstalacja jest to instalacja odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW.

W związku z tym, zakres tego pojęcia nie ogranicza się do fotowoltaiki. W grę wchodzą również urządzenia wykorzystujące energię wiatru, spadku wód itd.

Korzyści z uzyskania statusu prosumenta

Mało wymogów formalnych

Żeby być prosumentem, nie trzeba rejestrować w tym celu działalności gospodarczej. Nie ma również konieczności uzyskiwania koncesji lub wpisu do rejestru małych instalacji.

Korzystny system opustów

System opustów umożliwia „magazynowanie” w sieci niewykorzystanej, odprowadzonej do sieci energii elektrycznej.


Sprzedawca zobowiązany, czyli największy sprzedawca na obszarze danej sieci dystrybucyjnej[1], dokonuje rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej przez prosumenta do sieci elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne przez prosumenta energii odnawialnej wytwarzającego energię elektryczną w mikroinstalacji.

Istotna jest wielkość instalacji, ponieważ od niej zależy efektywność „magazynowania” energii w sieci.

W przypadku instalacji o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej:

1) większej niż 10 kW – rozliczenie następuje w stosunku ilościowym 1 do 0,7;

2) nie większej niż 10 kW – w stosunku ilościowym 1 do 0,8.

W praktyce, jeżeli instalacja ma moc 10 kW, to z każdych nie wykorzystanych na potrzeby prosumenta, a wprowadzonych do sieci 10 kWh, prosument może odebrać 8kWh energii. W przypadku zaś instalacji o mocy większej niż 10 kW, z każdych wprowadzonych do sieci 10 kWh można odzyskać 8 kWh.

Wydaje się, że ustawodawca, projektując system opustów, chciał zmobilizować prosumentów do możliwie największej konsumpcji produkowanej energii, bez wprowadzania jej nadmiaru do sieci. Przyjęte rozwiązania zachęcają do inwestycji w mikroinstalacje zoptymalizowane pod kątem zapotrzebowania danej nieruchomości na energię.

12 miesięcy na wykorzystanie energii

Rozliczenia ilości energii dokonuje się na podstawie wskazań urządzenia pomiarowo-rozliczeniowego dla danej mikroinstalacji.

 Rozliczeniu podlega energia elektryczna wprowadzona do sieci dystrybucyjnej nie wcześniej niż na 12 miesięcy przed datą wprowadzenia energii do sieci. Jako datę wprowadzenia energii elektrycznej do sieci przyjmuje się ostatni dzień danego miesiąca kalendarzowego, w którym ta energia została wprowadzona do sieci, z zastrzeżeniem, że niewykorzystana energia elektryczna w danym okresie rozliczeniowym przechodzi na kolejne okresy rozliczeniowe, jednak nie dłużej niż na kolejne 12 miesięcy od daty wprowadzenia tej energii do sieci.

Kiedy prosument może mieć większą liczbę mikroinstalacji

Ograniczenie mocy instalacji prosumenckiej (mikroinstalacji) do 50 kW, jak i zróżnicowane traktowanie instalacji ze względu na ich moc (do 10 kW i powyżej 10 kW), powoduje, że dla wielu przedsiębiorców jedna instalacja prosumencka jest niewystarczająca.

W ocenie autora, możliwe jest zawarcie większej liczby umów kompleksowych – prosumenckich i w konsekwencji zainstalowanie większej liczby instalacji OZE, jeżeli prosument posiada większą liczbę przyłączy.

Posiadanie większej liczby przyłączy wiąże się bowiem z posiadaniem osobnych urządzeń pomiarowych, koniecznością zawarcia osobnych umów na dystrybucję i sprzedaż energii dla poszczególnych punktów przyłączenia. Brak jest przeciwwskazań, żeby dla każdego punktu przyłączenia zawrzeć umowę kompleksową – prosumencką. Powyższe dotyczy zarówno sytuacji, gdy przyłącza te są oddalone od siebie, jak również przypadku, gdy jedna posesja lub przedsiębiorstwo posiada kilka przylączy energetycznych.

Moim zdaniem ważne jest, żeby instalacje były od siebie odseparowane – chodzi o fizyczne wyodrębnienie instalacji, nie zaś elektroniczny rozdział energii na poszczególne przyłącza.

Zastrzeżenia prawne

Powyższy artykuł nie stanowi porady prawnej. Inwestycja w nowe moce wytwórcze wykorzystujące odnawialne źródła energii powinna zostać poprzedzona analizą prawną i ekonomiczną. Warto rozważyć skorzystanie z usług kancelarii specjalizującej się w zagadnieniach z zakresu energetyki i prawa energetycznego.


[1] Np. największym sprzedawcą na obszarze sieci dystrybucyjnej Energa Operator S.A. jest Energa Obrót S.A.

Kategorie
prawnik OZE Rynek energii elektrycznej

Spółka osobowa jako członek klastra energii

Spółka osobowa jako członek klastra energii

Uczestnicy klastra energii w świetle ustawy – OZE

Zgodnie z definicją klastra energii, zawartą w art. 2 pkt 15a ustawy OZE, w skład klastra energii mogą wchodzić:

– osoby fizyczne,

– osoby prawne,

– podmioty tworzące system szkolnictwa wyższego i nauki

– jednostki samorządu terytorialnego.

Brak ułomnych osób prawnych w definicji klastra energii

Definicja z art. 2 pkt 15a ustawy OZE pomija istnienie tzw. ułomnych osób prawnych. Na pierwszy rzut oka, powyższe wyliczenie nie przystaje do realiów współczesnego obrotu. Obok osób fizycznych i osób prawnych istnieje w prawie cywilnym trzecia kategoria podmiotów prawa: jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną W nowo budowanych blokach powstają wspólnoty mieszkaniowe. Na popularności zyskuje prowadzenie biznesu w formie spółek osobowych (spółki jawnej, komandytowej, komandytowo-akcyjnej oraz partnerskiej). Wspólnym mianownikiem dla spółek osobowych i wspólnot mieszkaniowych jest status tzw. ułomnej osoby prawnej. Ułomne osoby prawne mają podmiotowość prawną oraz zdolność sądową. Mogą normalnie prowadzić biznes, zaś brak osobowości prawnej postrzegany jest raczej jako zaleta – to wspólnicy są podatnikami, nie zaś spółka.

Niektórzy prawnicy nazywają ułomne osoby prawne „podmiotami ustawowymi”. Wskazują przy tym, że podmioty te mają wszystko, co jest potrzebne do prowadzenia biznesu, zaś brak osobowości prawnej ma wtórne znaczenie. Moim zdaniem mają rację. Nie mniej, w niniejszym artykule będę posługiwał się pojęciem „ułomna osoba prawna”.  Pojęcie to – być może przez to, że jest tak niepoprawne – zdecydowanie najbardziej zapada w pamięć.

Wehikuł również dla inwestycji w OZE

Spółka jawna jest  to spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową. Każdy wspólnik spółki jawnej odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką.

Pewną modyfikacją spółki jawnej jest spółka komandytowa. Spółką komandytową jest spółka osobowa mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika (komandytariusza) jest ograniczona. Bardzo często do realizacji inwestycji deweloperskich powoływane są spółki celowe, w których komplementariuszem jest spółka z.o.o., zaś komandytariuszami osoby fizyczne i prawne, które dzięki zaangażowaniu w spółce osobowej ponoszą korzyści podatkowe, nie ponosząc przy tym ryzyka. Ryzyko pozostaje po stronie komplementariusza.

Powstaje w związku z tym pytanie, czy energia elektryczna może być wytwarzana przez spółki celowe w formie spółek komandytowych i sprzedawana w ramach klastra energii?

Odmienny pogląd

W dokumencie analitycznym opracowanym na zlecenie Skarbu Państwa – Ministra Energii pn. Koncepcja Funkcjonowania Klastrów Energii w Polsce[1] zawarte zostało kategoryczne twierdzenie: Aktualnie, definicja klastra energii wydaje się niekompletna i budząca szereg wątpliwości. Ustawodawca przewiduje chociażby, że członkami klastra mogą być osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki naukowe, JST oraz instytuty badawcze. Niewiadomym pozostaje, z jakich względów ustawodawca pominął jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, do których można zaliczyć popularne spółki osobowe czy wspólnoty mieszkaniowe.

Nie podzielam powyższego zapatrywania. Rzeczywiście, definiując klaster energii, ustawodawca posłużył się metodą regulacji, która na pierwszy rzut oka zdaje się nie dostrzegać ułomnych osób prawnych. Powyższe jednak nie przesądza o tym, że ułomne osoby prawne nie mogą być członkami klastra.

Ustawy często pomijają ułomne osoby prawne

Trzeba mieć na względzie, że ustawodawca podobnie uregulował kwestię członkostwa ułomnych osób prawnych w spółdzielni.

Art. 15 ustawy – Prawo spółdzielcze stanowi przykład regulacji, która również nie dostrzega kategorii ułomnych osób prawnych:
§ 2. Członkiem spółdzielni może być każda osoba fizyczna o pełnej zdolności do czynności prawnych, która odpowiada wymaganiom określonym w statucie, chyba że ustawa stanowi inaczej. § 4. Członkami spółdzielni mogą być również osoby prawne, o ile statut nie stanowi inaczej.
§ 5. Spółdzielnia, której członkami w myśl statutu są wyłącznie osoby prawne, musi liczyć co najmniej trzech członków.

Mimo tego, nie ma wątpliwości, że członkiem spółdzielni może być również ułomna osoba prawna. W literaturze[2] wskazuje się „Stosownie do art. 15 PrSpółdz występują dwa rodzaje podmiotów, które mogą być członkami spółdzielni: osoby fizyczne i osoby prawne (dawniej były to również organizacje polityczne). Członkami spółdzielni mogą być również tzw. ułomne (niepełne, ustawowe) osoby prawne, mające zdolność prawną, do których stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych (art. 331 § 1 KC)”.

Zgodnie z art. 331 § 1 kodeksu cywilnego, do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych. Powyższy przepis został wprowadzony do kodeksu cywilnego w 2003 r., a więc długo po wejściu w życie ustawy – Prawo spółdzielcze.

Moim zdaniem przepis z art. 331 § 1 kodeksu cywilnego dotyczy nie tylko przepisów o osobach prawnych zawartych w kodeksie cywilnym, ale ma wpływ na stosowanie wszystkich ustaw w zakresie, w jakim regulują stosunki cywilnoprawne.

Ułomne osoby prawne mogą być członkami klastra

W tym kontekście nie należy poczytywać pominięcia przez ustawodawcę ułomnych osób prawnych w definicji klastra energii za przeoczenie lub błąd. Powyższe jest raczej przejawem konsekwencji prawodawcy, który zastosował metodę regulacji znaną już ustawodawstwu gospodarczemu.

radca prawny - prawo energetyczne

Podsumowując, w ocenie autora podmioty takie jak: wspólnota mieszkaniowa, spółka jawna, spółka komandytowa, spółka komandytowo – akcyjna mogą być członkami klastra energii.

Niniejszy artykuł nie stanowi porady prawnej. Przedsięwzięcie działań, z którymi wiąże się angażowanie środków finansowych, powinno być poprzedzone konsultacją z prawnikiem – specjalistą od prawa energetycznego.


[1] Dokument dostępny na stronie: https://www.gov.pl/web/aktywa-panstwowe/koncepcja-funkcjonowania-klastrow-energii-ekspertyza

[2] Tak m.in. Gorczyński Grzegorz, Spółka jawna jako podmiot prawa, Oficyna 2009, oraz K. Pietrzykowski “Członkostwo w spółdzielni – wybrane aspekty”, STPP rok 2020 numer 2 str. 19.

Kategorie
prawnik OZE Rynek energii elektrycznej

Farma fotowoltaiczna na gruncie rolnym

Farma fotowoltaiczna na gruncie rolnym

Wstęp

Odrolnienie gruntu wielu Polakom wciąż kojarzy się z aferą,
która latem 2007 r. wstrząsnęła polską sceną polityczną, przyczyniając się do upadku wielu prominentnych postaci. Przed koniecznością odrolnienia stają również inwestorzy, którzy zamierzają posadowić na gruncie rolnym farmę fotowoltaiczną. Celem niniejszego artykułu jest odczarowanie ww. procedury.

Klasy gleb gruntów ornych i użytków zielonych

Wyróżnia się 8 klas gleb gruntów ornych: I, II, IIIa, IIIb,
IVa, IVb, V, VI i 6 klas użytków zielonych: I, II, III, IV, V, VI:

Klasa gleby:Jakość glebyZmiana przeznaczenia gruntów
Igleby orne najlepszezgoda Ministra
IIgleby orne bardzo dobrezgoda Ministra
III (a i b)gleby orne średnio dobrezgoda Ministra
IV(a i b)gleby orne średnieMPZP lub decyzja o WZ
Vgleby orne słabeMPZP lub decyzja o WZ
VIgleby orne najsłabszeMPZP lub decyzja o WZ

Niniejszy artykuł dotyczy odrolnienia gruntów średnich, słabych i najsłabszych. Jeżeli jesteście Państwo zainteresowani doradztwem prawnym dotyczącym odrolnienia gruntów najlepszych, dobrych oraz średnio dobrych, zachęcam do kontaktu.

Procedura odrolnienia składa się z dwóch etapów.

ETAP I. Zmiana przeznaczenia gruntów rolnych

Zmiana może nastąpić w toku procedury sporządzania MPZP lub
na etapie uzyskania decyzji o warunkach zabudowy (WZ).

Bardziej skomplikowana jest zmiana przeznaczenia gruntów
rolnych stanowiących użytki rolne klas I–III, tj. najlepszych gruntów. Zmiana ta wymaga zgody ministra właściwego ds. rolnictwa i rozwoju wsi.

Wszelkie grunty rolne poza klasami I-III, stanowią
nieruchomości rolne, względem których dopuszcza się zmianę przeznaczenia w drodze warunków zabudowy.

Przepisów ograniczających wykorzystanie gruntów rolnych klas
I–III, nie stosuje się do gruntów rolnych położonych w granicach
administracyjnych miast.

ETAP II. Wyłączenie gruntów z produkcji rolnej

Organem właściwym do wydania decyzji o wyłączeniu gruntów z
produkcji rolnej jest starosta.

Przez wyłączenie gruntów z produkcji rolnej rozumieć należy rozpoczęcie innego niż rolnicze użytkowanie gruntów. Wyłączenie gruntów z produkcji powinno poprzedzać złożenie wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Wniosek o wyłączenie z produkcji użytków rolnych klas IV,
IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego jest wiążący, a decyzja ma charakter deklaratoryjny.

Z wyłączeniem gruntów z produkcji rolnej wiąże się konieczność ponoszenia opłat.

W wielu przypadkach możliwość odrolnienia gruntu decyduje o tym, czy możliwe jest jego wykorzystanie do produkcji energii elektrycznej

Prawnik OZE

Powierzenie przeprowadzenia badania stanu prawnego gruntu (tzw. due diligence), doświadczonym prawnikom, znacznie zwiększa bezpieczeństwo prawne inwestycji w odnawialne źródła energii, w tym w farmy fotowoltaiczne.