Kancelaria Regulacyjna

Doradztwo prawne – dystrybucja energii elektrycznej

W polu zainteresowania właścicieli powierzchni magazynowych, handlowych lub produkcyjnych coraz częściej znajduje się prowadzenie biznesu w zakresie dystrybucji energii elektrycznej.

Deweloperzy budujący mieszkania coraz częściej napotykają na problemy z przedsiębiorstwami energetycznymi – tzw. operatorami systemów dystrybucyjnych.

Ponadto, uczestnicy klastrów energii oraz samorządowcy coraz częściej dostrzegają korzyści z organizacji własnych sieci dystrybucyjnych.

Wsparcie kancelarii doceniają również przedsiębiorcy, dla których działalność w zakresie dystrybucji energii elektrycznej nie jest podstawowym biznesem.

Według informacji opublikowanych na stronie internetowej Prezesa URE, w Polsce działa 184 operatorów systemów dystrybucyjnych. Oczywistym jest, że nie każdy przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie dystrybucji, dysponuje działem prawnym. Działalność dystrybucyjna niejednokrotnie prowadzona jest jako uzupełnienie wiodącej działalności.

W czym może pomóc radca prawny – sieć dystrybucyjna

  • zastępujemy inwestorów i właścicieli nieruchomosci w sporach przed Prezesem URE oraz SOKiK w przedmiocie przyłączenia do sieci dystrybucyjnej;
  • sporządzamy analizy prawne oraz strategie działań prawnych w zakresie przyłączenia planowanych i instniejacych obiektów do sieci dystrybucyjnej;
  • sporządzamy opracowania w zakresie prawnych aspektów prowadzenia działalności dystrybucyjnej w obiektach handlowych, przemysłowych lub logistycznych;
  • sporządzamy analizy prawne na rzecz klastrów energii;
  • wykonujemy zastępstwo procesowe w postępowaniach przed Prezesem URE w przedmiocie udzielenia koncesji,
  • doradzamy w zakresie prawnych aspektów związanych z przygotowaniem
    i stosowaniem instrukcji ruchu i eksploatacji sieci dystrybucji.

Radca prawny Grzegorz Mikos jest autorem licznych analiz prawnych dotyczących dystrybucji energii przez operatorów obiektów handlowych, przemysłowych oraz logistycznych.

Doradztwo prawne w zakresie IRiESD

Kodeksy jednoznacznie kojarzą się z prawnikami. Krajowe kodeksy sieciowe, tzw. Instrukcje Ruchu i Eksploatacji Sieci, są dokumentami o charakterze technicznym i organizacyjnym, nie zaś aktami normatywnymi. Instrukcje stanowią szczególny rodzaj wzorca umownego, zatwierdzanego w drodze decyzji administracyjnej[1]. W związku z instrukcjami, nie brakuje aspektów prawnych i regulacyjnych, które nieraz uzasadniają zaangażowanie Kancelarii.

Możemy wyróżnić:

IRiESP (Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej) – tj. dokument opracowany przez operatora systemu przesyłowego, którym w Polsce jest przedsiębiorstwo Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A.

IRiESD (Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej – dokumentem tym posługują się przedsiębiorstwa dystrybucyjne.

Obowiązek opracowania oraz procedura zatwierdzenia Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej (w skrócie: IRiESD), obciążający operatorów systemów dystrybucyjnych, wynika z art. 9g ustawy – Prawo energetyczne.

W Polsce w 2021 r. działa 184 operatorów systemów dystrybucyjnych i jeden operator systemu przesyłowego.

Użytkownicy systemu, w tym odbiorcy, których urządzenia, instalacje lub sieci są przyłączone do sieci operatora systemu gazowego lub systemu elektroenergetycznego, lub korzystający z usług świadczonych przez tego operatora, są obowiązani stosować się do warunków i wymagań oraz procedur postępowania i wymiany informacji określonych w instrukcjach.

Obowiązek opracowania IRiESD

Obowiązek opracowania IRiESD obciąża zarówno operatorów sieci elektroenergetycznej jak i gazowej.

Zgodnie z art. 9g ust. 8a ustawy – Prawo energetyczne, operatorzy systemów dystrybucyjnych, o których mowa w art. 9d ust. 7 ustawy – Prawo energetyczne, tj. operatorzy wchodzący w skład przedsiębiorstw zintegrowanych pionowo niepodlegający obowiązkowi rozdziału działalności (OSDn), nie mają obowiązku przedkładania do zatwierdzenia Prezesowi URE opracowanych przez siebie instrukcji. Zgodnie z art. 9g ust. 8b ustawy – Prawo energetyczne, OSDn mają obowiązek zamieszczania na swoich stronach internetowych oraz udostępnienia do publicznego wglądu opracowanej przez siebie instrukcji wraz z informacją o zgłoszonych przez użytkowników systemu uwagach oraz sposobie ich uwzględnienia – w terminie 90 dni od dnia ogłoszenia zatwierdzonej przez Prezesa URE IRiESP (czyli Instrukcji opracowanej przez operatora systemu przesyłowego).

Opracowanie i zatwierdzenie IRiESD

Operatorzy systemów dystrybucyjnych mają obowiązek opracowania IRiESD. Operatorzy inni niż wskazani w art. 9d ust. 7 ustawy – Prawo energetyczne, mają ponadto obowiązek przedłożenia ich do zatwierdzenia Prezesowi URE łącznie z informacją o zgłoszonych przez użytkowników systemu uwagach oraz sposobie ich uwzględnienia.

Zgodnie z art. 23 ust. 2 pkt 8 ustawy – Prawo energetyczne, do zakresu działania Prezesa URE należy zatwierdzanie instrukcji ruchu i eksploatacji sieci, o których mowa w art. 9g,

Powyższe dotyczy również wprowadzania zmian w IRiESD – w formie tzw. Kart Aktualizacji.

Kiedy potrzebny jest prawnik – IRiESD na etapie konsultacji

Zgodnie z art. 9g ust. 2 ustawy – Prawo energetyczne, operatorzy są zobowiązani do zapewnienia użytkownikom systemu publicznego dostępu do projektu instrukcji, jak również do projektów ich zmian (tzw. Kart Aktualizacji), a także do umożliwienia im zgłaszania uwag do tych projektów.

Operator zobowiązany jest do przedstawienia Informacji o publicznym dostępie do projektu instrukcji i możliwości zgłaszania uwag. Termin zgłaszania uwag nie może być krótszy niż 14 dni.

Operator systemu dystrybucyjnego nie ma obowiązku uwzględnienia uwag użytkowników systemu. Uwagi te są jednak analizowane również przez Prezesa URE.

W związku z tym, postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia tzw. Karty Aktualizacji stanowi znakomitą sposobność dla przedsiębiorstw obrotu lub innych użytkowników systemu do przedstawienia Prezesowi URE swojego stanowiska. W interesie przedsiębiorstw obrotu jest monitorowanie zmian w IRiESD.

Przedstawienie konstruktywnego stanowiska w zakresie zmiany IRiESD, może spowodować, że Prezes URE odmówi zatwierdzenia instrukcji (Karty Aktualizacji) w kształcie nadanym przez operatora systemu dystrybucyjnego.

Naruszenie IRiESD – prawnik w postępowaniu prowadzonym przez Prezesa URE i przed SOKiK

Zgodnie z art. 56 ust. 1 pkt 19 ustawy – Prawo energetyczne, karze pieniężnej podlega ten, kto nie przestrzega m.in. IRiESD – po jej zatwierdzeniu i opublikowaniu w Biuletynie Urzędu Regulacji Energetyki.

Kara za naruszenie IRiESD nie jest sztywno określona – brak jest postanowień, które by kreowały taryfikator kar. W przypadku naruszenia IRiESD, przedsiębiorstwo energetyczne powinno liczyć się z ukaraniem administracyjną karą pieniężną w wysokości nieprzekraczającej 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, a jeżeli kara pieniężna związana jest z działalnością prowadzoną na podstawie koncesji, wysokość kary nie może przekroczyć 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym.

Mimo że odpowiedzialność administracyjna ma obiektywny (niezależny od winy) charakter, to ze względu na brak taryfikatora kar, regulator rynku ma dużą swobodę w zakresie stopniowania dolegliwości finansowej dla ukaranego podmiotu w związku z naruszeniem IRiESD.

W związku z tym, umiejętna argumentacja w postępowaniu przed Prezesem URE, następnie zaś przed SOKiK, może przczynić się do uzyskania satysfakcjonującego rozstrzygniecia.

Prawnik z doświadczeniem w sprawach IRiESD

Mam doświadczenie w zakresie postępowań administracyjnych w przedmiocie zmiany IRiESD. Ponadto, prowadziłem postępowania administracyjne w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie IRiESD.

Doradztwo w zakresie IRiESD

Zapewniam eksperckie wsparcie przedsiębiorstwom energetycznym w prawnych aspektach związanych z opracowaniem, zatwierdzeniem i przestrzeganiem IRiESD.

Autor doświadczenie zdobywał w organach administracji publicznej, pracując m.in. w Ministerstwie Klimatu i w URE. Radca prawny Grzegorz Mikos zapewnia doradztwo prawne na rzecz przedsiębiorców z branży energetycznej, inwestorów oraz jednostek samorządu terytorialnego.

Lista wszystkich artykułów o prawie w energetyce: